Wibracje, oscylacje czy ślizgi – czym najskuteczniej „naoliwić” powięź?

pl-55-przeplywu-kwasu-hialuronowego

 

Wpływ technik manualnych na właściwości przepływu kwasu hialuronowego w obszarze powięzi

Kwas hialuronowy, nazywany także hialuronianem, odnaleźć można wszędzie w przestrzeni międzykomórkowej zwierząt wyższych, w ludzkich mięśniach szkieletowych kończyn dolnych oraz w tkance łącznej luźnej. Powięź – tkanka łączna zbita – otaczająca mięśnie, kości i narządy wewnętrzne, tworzy w obrębie ciała trójwymiarową sieć odgrywającą istotną rolę w transmisji sił mechanicznych przy zmianie i utrzymywaniu optymalnej postawy ciała oraz w innej dynamicznej pracy układu mięśniowo-szkieletowego. We włóknach łącznotkankowych powięzi głębokiej (fascia profunda) kwas hialuronowy w połączeniu z namięsną tworzy powierzchnię ślizgu. W obrębie stawów przyczynia się on głównie do zmniejszenia kompresji oraz do zwiększania objętości płynu maziowego odpowiedzialnego za ich lubrykację. Z tego powodu jest on wstrzykiwany do stawów, co ma zapewniać ich lepsze smarowanie i poprawę funkcji.

Do tej pory nie było wiadomo, w jakim stopniu techniki manualne oddziałują na kwas hialuronowy w tkankach powięziowych. Z tego powodu M. Roman wraz z grupą badaczy (2013) poddał analizie pod kątem właściwości mechanicznych trzy typy ruchów wykorzystywanych w terapii manualnej: stały ślizg, pionowe wibracje i oscylacje styczne.

Osteopatyczne techniki terapeutyczne często łączą ze sobą te podstawowe ruchy. Ucisk warstw powięziowych może być bardzo zróżnicowany w zależności od rodzaju ruchu. Stały ślizg (jak na przykład w przypadku Rolfingu) łączy siły kompresyjne i styczne ze stałą prędkością przesuwania się stycznie do opracowywanych tkanek. Pionowa wibracja (aplikowana na przykład za pomocą masażerów wytwarzających drgania o określonej częstotliwości) wpływa bardziej na górne warstwy powięziowe. W przypadku oscylacji stycznej (na przykład w manipulacjach powięziowych) terapeuta wykonuje szybkie ruchy w jednym kierunku i w przeciwnym, aby w ten sposób wpłynąć na tkanki.

M. Roman i jego zespół wykorzystali trójwymiarowy model sił adhezyjnych (Squeeze Film Lubrication) oraz równania Naviera-Stokesa w celu oceny przepływu kwasu hialuronowego w powięzi oraz w jej bezpośrednim otoczeniu podczas wykonywania stałego ślizgu, pionowej wibracji i oscylacji stycznej. Wybrany model matematyczny pozwala obliczyć efekt ucisku, który generowany jest przez kwas hialuronowy w obrębie cienkiej warstewki cieczy (filmu) znajdującej się między mięśniem i powięzią głęboką podczas wykonywania określonego ruchu. Autorzy wysunęli hipotezę, że to właśnie ucisk o konkretnej charakterystyce może być potencjalnym mechanizmem oddziaływania technik terapii manualnej.

Podczas odkształcania powięzi za pomocą technik manualnych ogólnie znacznie wzrastało ciśnienie w obrębie kwasu hialuronowego. Oszacowano wyższe ciśnienie hydrostatyczne w czasie stosowania oscylacji stycznych i pionowych wibracji niż w przypadku stałego ślizgu. Zaobserwowane zmiany ciśnienia w trakcie wykonywania manipulacji prowadziły do odpływu kwasu hialuronowego wzdłuż powierzchni krawędziowych obszarów powięzi, co przyczyniało się do poprawy warunków lubrykacji. Ciśnienie hydrostatyczne powstające między mięśniami i powięziami w wyniku terapii osteopatycznej powoduje zwiększenie się tzw. „luk płynowych” („Fluid Gap”), dzięki czemu poszczególne warstwy powięziowe uzyskują lepsze możliwości ślizgu, umożliwiając tym samym bardziej wydają pracę mięśni.

Zastosowany model matematyczny sugeruje, że pionowe wibracje i oscylacje styczne bardziej efektywnie przyczyniają się do przenoszenia terapeutycznej siły oddziaływania na macierz zewnątrzkomórkową. Z tego powodu te dwa rodzaje ruchu zdają się być dobrym uzupełnieniem często stosowanych technik ślizgowych, szczególnie w odniesieniu do terapii układu powięziowego.

—————–

Piśmiennictwo:

Roman M, Chaudhry H, Bukiet B, Stecco A, Findley TW. Mathematical analysis of the flow of hyaluronic acid around fascia during manual therapy motions. J Am Osteopath Assoc. 2013 Aug;113(8):600-10. doi: 10.7556/jaoa.2013.021.

No Comments

Leave a Comment