Sauna – ciepło dla ciała i duszy

2017_Adventskalender_PAMO_Artikel_1

Korzystanie z sauny ma długą tradycję szczególnie w krajach, w których panuje długa zima, takich jak Skandynawia, kraje Nadbałtyckie czy też Rosja i już od dawna służyło ono wypoczynkowi oraz utrzymaniu zdrowia i dobrego samopoczucia. Poza tym w krajach tych sauna odgrywa rolę w pielęgnowaniu kontaktów społecznych, a nawet załatwianiu spraw biznesowych w temperaturach osiągających 65-100°C. W Finlandii prawie każdy dom wyposażony jest w prywatną saunę. Oddziaływanie medyczne sauny wiąże się przede wszystkim z podniesieniem ciepłoty ciała aż do 39°C, co podobnie jak gorączka prowadzi do aktywacji układu odpornościowego (przede wszystkim leukocytów).  Dodatkowo dzięki naprzemiennemu rozgrzewaniu i zimnemu spłukiwaniu dochodzi do „treningu” naczyń krwionośnych obszaru skóry i mięśni, które początkowo ulegają rozkurczowi, a następnie dochodzi do wazokonstrykcji. Wielu użytkowników sauny odczuwa ten proces jako rozluźnienie i odpoczynek dla mięśni. Co więcej dochodzi do aktywacji gruczołów potowych, pobudzenia układu krążenia, przemiany materii i trofiki skóry. Krótkoterminowo wzrasta puls, ciśnienie krwi i częstotliwość oddychania, co idzie w parze z subiektywnym polepszeniem samopoczucia.

Ryzyko i korzyści korzystania z sauny zostały opisane w przeglądzie opracowanym przez Hannuksela i Ellahhama1 w 2001 roku. Zgodnie z przeprowadzonym przez autorów przeglądem literatury pacjenci cierpiący na astmę oraz przewlekłe zapalenie oskrzeli mogą doświadczać przejściowej poprawy funkcji płuc i doznać ulgi dzięki oddziaływaniu ciepła w saunie. Możliwe było również zaobserwowanie zmniejszenia dolegliwości bólowych i popraw ruchomości stawów u pacjentów z chorobami reumatycznymi. Osoby z atopowym zapaleniem skóry (neurodermitis) powinny dokładnie przysłuchiwać się swojemu ciału: aczkolwiek sama sauna nie wysusza skóry, pocenie się może spotęgować występowanie świądu. W przypadku niepowikłanej ciąży u zdrowych kobiet nic nie przemawia przeciwko dalszemu korzystaniu z sauny. Osobom z chorobami układu sercowo-naczyniowego zalecana jest wcześniejsza konsultacja z lekarzem. Bardzo wyraźnie autorzy przeglądu przestrzegają przed spożywaniem alkoholu podczas przebywania w saunie, bowiem zwiększa on ryzyko spadku ciśnienia krwi, arytmii i nagłego zgonu sercowego.

Poza wspomnianymi aspektami psychologicznymi na odczucie relaksu bez wątpienia wpływa również czas poświęcony na procedurę korzystania z sauny. Z reguły w publicznej saunie przebywa się wiele godzin, w okresach między wejściami do sauny korzystając na miejscu z możliwości czytania i odprężenia się w spokojnej atmosferze przy przygaszonym świetle lub ogniu kominka.

Literatura: Hannuksela ML, Ellahham S. Benefits and risks of sauna bathing. The American Journal of Medicine, 2001; 110(2): 118-126, https://doi.org/10.1016/S0002-9343(00)00671-9.

No Comments

Leave a Comment