Krezka – struktura, funkcja i rola w przypadku chorób

PL_117_Mesenterium

Krezka (mesenterium) składa się z podwójnej warstwy błony otrzewnowej, na której do tylnej ściany jamy brzusznej umocowane są narządy wewnątrzotrzewnowe (jelito cienkie i grube). W obrębie krezki przebiegają naczynia krwionośne i nerwy zaopatrujące jelita. Zwyczajowo opisuje się różne krezki, w zależności od tego, na którym odcinku układu pokarmowego mają one swój przyczep (np. krezka okrężnicy poprzecznej, krezka odbytnicy).

Na początku 2017 roku w mediach ukazała się wiadomość, w której zwrócono uwagę na możliwość zakwalifikowania krezki jako właściwego narządu. Podstawę naukową takiego podejścia przedstawiło dwóch badaczy z Irlandii Coffey i O’Leary pracujących w klinice uniwersyteckiej, którzy wyniki swoich badań zaprezentowali w periodyku naukowym Lancet – Gastroenterology and Hepatology. Poniżej chcielibyśmy przedstawić streszczenie najważniejszych informacji dotyczących tego tematu.

Wstęp

Na początku autorzy dokonali przeglądu historycznego opisów krezki w literaturze medycznej. Pierwsza wzmianka odnaleziona została już u Leonarda DaVinci, który opisywał ją jako strukturę zapewniającą przejście dla innych struktur anatomicznych. Pod koniec XIX wieku Toldt i Treves przedstawili różne poglądy na temat krezki, przy czym na długo przyjęła się teoria reprezentowana przez Trevesa. Jego zdaniem krezka przyczepia się jedynie do jelita cienkiego, okrężnicy poprzecznej i esicy, a przyczepy w obrębie okrężnicy wstępującej i zstępującej uważane są za anomalia.

_

Nowe możliwości źródłem nowej wiedzy

Dzięki aktualnym obserwacjom i studiom anatomicznym możliwe było wykazanie, że krezka jest strukturą ciągłą. Zdaniem Coffeya i O’Learya otwierają się obecnie nowe możliwości badań, na przykład w dziedzinie chirurgii, gdzie wykorzystuje się spójną terminologię do opisu resekcji jelita. Dzięki zaawansowanej wiedzy i technice pojawia się perspektywa systematycznego badania krezki z uwzględnieniem jej roli w zdrowiu i patologii.

_

Fizjologia

Autorzy artykułu opisali przebieg struktury w obrębie jamy brzusznej: korzeń krezki znajduje się w miejscu odejścia tętnicy krezkowej górnej (arteria mesenterica superior) od aorty, a następnie podąża ona jako krezka jelita cienkiego, okrężnicy, esicy i odbytnicy. Obszary mające swój przyczep w obrębie jelita cienkiego, czynią je mobilnym, w przeciwieństwie do krezki okrężnicy i części krezki esicy, które przylegają do ściany jamy brzusznej i połączone są z nią za pomocą powięzi Toldta. Załączone do artykułu ryciny ukazują w wyraźny sposób, że przy wszystkich zgięciach jelita (flexurae) tkanki jelit, krezek, otrzewnej i powięzi zachowują ze sobą ciągłość. Ze względu na wzajemne związki poszczególnych struktur powięziowych, które dotychczas tylko po części nazywane były powięzią Toldta, autorzy proponują, aby rozszerzyć omawiany obszar (na przykład o powięź Waldeyera i powięź Geroty), zaliczając w jego skład także i te struktury.

Funkcje

  • Podwieszanie jelita do tylnej ściany brzucha, w wyniku czego w pozycji wyprostowanej nie dochodzi do obniżania się go do obszaru miednicy. Z tego powodu autorzy przypuszczają, że powstanie tych struktur mogło być związane z dwunożnym chodem człowieka.
  • Produkowanie białka C-reaktywnego, które uczestniczy w metabolizmie tłuszczów i cukrów. Dane wskazują na znaczenie krezek (na przykład w przypadku stenozy tętnic krezki) przy regulacji procesów fibrynolitycznych, zapalnych i koagulacyjnych.
  • Tkankowe procesy naprawcze: w obrębie ludzkiego ciała najwięcej nabłonka surowiczego śródjamowego (mezotelium) odnajduje się w krezce. Ze względu na swoje właściwości transformacyjne nabłonek może odgrywać istotną rolę w odbudowywaniu tkanki po operacjach chirurgicznych lub w innych zaburzeniach funkcjonalnych. Autorzy podkreślają konieczność przeprowadzenia intensywnych badań w tym kierunku.

 

Znaczenie w przypadku patologii

Lepsze zrozumienie fizjologii krezki pozwala na pogłębienie badań w przypadku jej anomalii i zrozumienia ich znaczenia dla etiologii chorób. Struktura, której jednym z zadań jest spajanie ze sobą różnych elementów, służy z jednej strony utrzymaniu homeostazy, z drugiej strony może ona także stanowić podłoże dla rozprzestrzeniania się chorób. Coffey i O’Leary rozróżniają następujące sytuacje patologiczne:

Pierwotne mezenteropatie: skręt jelit, niewłaściwe rotacja jelita, zakrzepica zatorowa tętnicy lub żyły, przepukliny, zaburzenia na poziomie komórkowym (stwardniające zapalenie krezki), torbiele. Choroby te mają swoje pochodzenie bezpośrednio w krezce.

Wtórne mezenteropatie: powstają w wyniku oddziaływania czynników zewnętrznych oraz szerzenia się chorób w sposób pośredni lub układowy. W tym przypadku bierze się pod uwagę rolę krezki w chorobach złośliwych układu żołądkowo-jelitowego, stanach zapalnych (np. uchyłków), chorobie Crohna. Rozpatruje się także związki między tkanką tłuszczową trzewną związaną z krezką a etiologią cukrzycy, nadwagą, zespołem metabolicznym, czy też miażdżycą tętnic. Zależności te wydają się być uzasadnione, lecz nie zostały one jeszcze przebadane (związek z białkiem C-reaktywnym).

_

Możliwości leczenia

Od pewnego czasu celowo uwzględnia się krezkę w ramach przeprowadzanych operacji. Usuwanie jej części okazało się być pożyteczne. Dalsze poznanie tej struktury mogłoby doprowadzić do standaryzacji procedur chirurgicznych i umożliwiłoby prowadzenie badań z zastosowaniem randomizacji. W odniesieniu do farmakoterapii dysponujemy obecnie jedynie nielicznymi badaniami na zwierzętach.

Wraz z ujęciem krezki jako spójnej struktury pojawiły się nowe pytania stanowiące motywację do dalszych szczegółowych badań. Konieczne jest poznanie jej anatomii i innych cech, jak na przykład histologicznych, pozwalających na uzyskanie wiedzy, czy i jakie typy komórek krezki mają największe znaczenie dla jej funkcjonowania. Odkrycie takie mogłoby dostarczyć wyjaśnienia obserwowanych objawów mięśniowo-szkieletowych, skórnych czy też wzrokowych, które pojawiają się w przypadku takich schorzeń jelit jak na przykład wrzodziejące zapalenie jelita, choroba Crohna lub w odniesieniu do innych do tej pory niewyjaśnionych patologii.

_

Piśmiennictwo: Coffey JC, O’Leary DP: The mesentery: structure, function, and role in disease. Lancet Gastroenterol Hepatol 2016; 1: 238-47

No Comments

Leave a Comment