Dieta interwałowa – trend czy wiedza poparta nauką?

osd_polska_fb_dieta interwalowa

W artykule zamieszczonym w czasopiśmie „Der Spiegel” zatytułowanym „Triki na odchudzanie – dieta interwałowa” (01/2018) autor Jörg Blech wymienia korzyści wynikające z okresowego rezygnowania z przyjmowania posiłków.

Powołuje się przy tym głównie na publikację naukową pod tytułem „Meal frequency and timing in health and disease“ opracowaną w 2014 roku przez Marka P. Mattsona i współautorów. Wczytaliśmy się w tę publikację nieco dokładniej:

Wydaje się, że zarówno dla idealnej wagi jak i dla zdrowia nie jest decydujące, co jemy, tylko kiedy. W optymalnej sytuacji czas przyjmowania posiłków powinien wynosić maksymalnie osiem godzin, natomiast czas powstrzymywania się od jedzenia przynajmniej szesnaście godzin.

Mattson i współautorzy opisali nowoczesne zachowania żywieniowe uwzględniające trzy główne posiłki plus przekąski jako odbiegające od normy z ewolucyjnego punktu widzenia, powołując się na dane uzyskane w eksperymentach w modelu zwierzęcym oraz pierwsze badania z uczestnictwem ludzi. Naukowcy postulują następujące zalety diety interwałowej:

  • pobudzenie przemiany materii -> możliwa redukcja wagi
  • stymulacja odporności komórkowej na stres, co zapobiega uszkodzeniom na poziomie komórkowym i pobudza procesy naprawcze
  • mniej aktywności zapalnej w ustroju -> możliwy pozytywny wpływ na choroby sercowo-naczyniowe i neurodegeneracyjne, cukrzycę, zapalenie stawów, astmę, reumatyzm, choroby autoimmunologiczne i wzrost nowotworów
  • procesy oczyszczające w obrębie komórek i tkanek: w okresach poszczenia dochodzi do usuwania uszkodzonych i dysfunkcjonalnych cząsteczek oraz organelli komórkowych

_

Pod pojęciem diety interwałowej kryją się w głównej mierze trzy różne modele:

Naprzemienne poszczenie: na zmianę w ciągu jednego dnia całkowicie rezygnuje się z jedzenia i kalorycznych napojów, natomiast kolejnego dnia dopuszczalne jest jedzenie i picie zgodnie z własnymi preferencjami.

Intermittent energy restriction: jest to procedura zwana również dietą 5:2, podczas której w ciągu pięciu dni w tygodniu dozwolone jest przyjmowanie dowolnego pokarmu, natomiast podczas kolejnych dwóch dni należy ograniczyć podaż energii do około 20-25% normalnego zapotrzebowania (czyli około 500-600 kcal dziennie).

Time-restricted feeding: jest to model znany również jako dieta 8:16. W tej postaci diety przewidziany jest jedynie krótki czas w ciągu dnia, w którym dopuszczalne jest spożywanie posiłków  (4- 8 godzin), a pozostały czas jest okresem poszczenia (12-16 godzin).

Mattson i współautorzy wyjaśniają, że nasza obecna częstotliwość spożywania posiłków upowszechniła się od czasów rozwoju rolnictwa i spełniała przede wszystkim funkcje społeczne. Tym nie mniej ciągłe dostarczanie pożywienia nie jest konieczne dla ludzkiego organizmu. Przewagą ewolucyjną jest bowiem zdolność do wysiłku fizycznego i psychicznego także w okresach, w których dostęp do pożywienia jest ograniczony lub jest ono całkowicie niedostępne. W związku z tym poranne burczenie w brzuchu należy raczej traktować jako oznakę przyzwyczajenia, a przestrojenie tego nawyku powinno być możliwe dla każdego. Według autorów krytyczną fazą jest pierwszy miesiąc, który należy przecierpieć. Po tym okresie mogą zacząć pojawiać się opisane powyżej pozytywne rezultaty.

Autorzy zwracają jednak uwagę, że nie zostało jednoznacznie wyjaśnione, jaki wpływ może mieć przejściowe powstrzymywanie się od przyjmowania posiłków w odniesieniu do zdrowych osób o normalnej wadze ciała. Co więcej, ze względu na heterogeniczność genetyczną niemożliwe jest  podanie jednego, zawsze trafnego zalecenia żywieniowego. Z tego względu dieta interwałowa nie stanowi panaceum na wszystkie problemy i nie jest zalecana w określonych sytuacjach zdrowotnych, natomiast w trakcie trwania ciąży i w okresie karmienia podjęcie diety interwałowej powinno zostać skonsultowane z lekarzem.

_

Piśmiennictwo:

Mattson, MP et al. (2014). Meal frequency and timing in health and disease. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 111(47), 16647–16653. http://doi.org/10.1073/pnas.1413965111

Literatura zalecana:

Patterson, RE et al. (2015). INTERMITTENT FASTING AND HUMAN METABOLIC HEALTH. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 115(8), 1203–1212. http://doi.org/10.1016/j.jand.2015.02.018

Longo, VD. Et al. (2016). Fasting, circadian rhythms, and time restricted feeding in healthy lifespan. Cell Metabolism, 23(6), 1048–1059. http://doi.org/10.1016/j.cmet.2016.06.001

Stockman, MC. (2018). Intermittent Fasting: Is the wait worth the weight? Current Obesity Reports, 7(2):172-185. doi: 10.1007/s13679-018-0308-9

No Comments

Leave a Comment