Cele i możliwości osteopatii sportowej

PL_Artikel_Sportosteopathie

Postępująca specjalizacja w zawodach medycznych po części znajduje swoje odzwierciedlenie także w osteopatii. Aktualnie trzema głównymi kierunkami, które krystalizują się wśród różnorodnych podejść terapeutycznych oferowanych przez osteopatię są: osteopatia pediatryczna, osteopatia weterynaryjna i osteopatia sportowa. Należy przy tym zwrócić uwagę, że ostatnia wymieniona dyscyplina nie jest wcale najnowszym krzykiem mody. Już podczas Mistrzostw Olimpijskich w roku 1936 została wysłana delegacja amerykańskich i brytyjskich osteopatów, którzy utworzyli „Pierwszy Olimpijski Komitet Osteopatyczny“ („First Olympic Osteopathic Committee“). Do chwili obecnej brak jest w zasadzie jasnej definicji osteopatii sportowej, co związane jest z wielokierunkowością i wielopłaszczyznowością samej osteopatii, tym niemniej osteopatia w sporcie nie jest niczym nowym, lecz jednocześnie nigdy nie była bardziej aktualna niż obecnie.

Specjalista pragnący skupić się w swojej pracy terapeutycznej na zagadnieniach sportowych, staje przed wyzwaniem zintegrowania swoich działań z siecią powiązań utworzoną przez sportowców, trenerów, lekarzy, fizjoterapeutów, masażystów, psychologów sportu, trenerów zajmujących się rehabilitacją, treningiem kondycyjnym oraz atletycznym. Osteopatia najczęściej stosowana jest w profesjonalnym sporcie wyczynowym jako prewencja oraz sposób wsparcia towarzyszący treningom i zawodom, jako również szczególnie w rehabilitacji zespołów przeciążeniowych. Zabiegi osteopatyczne u sportowców powinny zapobiegać powstawaniu zrostów i przykurczów ograniczających ruchomość, jak również ubytków funkcjonalnych w obrębie uszkodzonej tkanki. Istotą opieki osteopatycznej jest również zapewnienie jak najlepszej funkcjonalnej biomechaniki ciała oraz zintegrowanie jej z indywidualną fizjologią sportowca. Za pomocą osteopatii sportowej powinno być również możliwe ogólne zoptymalizowanie stanu układu wegetatywnego oraz odpornościowego ustroju, co przełożyć się może na wzrost osiągnięć sportowych.  W praktyce oznacza to konfrontowanie osteopaty sportowego z sytuacjami ostrych urazów i dolegliwości w stanie podostrym. Z osobistego doświadczenia mogę stwierdzić, że sportowcy wyczynowi częstokroć znajdują się w polu napięciowym stanowiącym wypadkową stawianych sobie bardzo wysokich oczekiwań i dążeń do perfekcji oraz czynników zewnętrznych związanych z ekstremalną presją oraz ewentualną zależnością finansową od osób trzecich. Taka sytuacja może skutkować dążeniem do możliwie jak najszybszego uzyskania efektu terapeutycznego. Przykładowo, kwalifikacje olimpijskie mogą być szansą, która nie powtarza się w życiu dwa razy.

Aby móc sprostać oczekiwaniom stawianym przez sportowców w zakresie oferowanej terapii osteopaci muszą rozszerzyć swoje dotychczasowe horyzonty. Ktokolwiek chce pracować ze sportowcem – niezależnie od jego rangi – musi być specjalistą w zakresie specyficznych dla danej dyscypliny wzorców ruchowych i obciążeniowych oraz rozumieć wpływ działania sił związanych z uprawianym sportem. W celu zintegrowania adekwatnych bodźców treningowych oraz obciążenia fizycznego z leczeniem osteopatycznym niezbędna jest gruntowna wiedza z zakresu teorii treningu oraz nauk o sporcie. Grupa terapeutyczna zgromadzona wokół Johannesa Fetzera* z Hamburga opracowała w tym celu nowatorską koncepcję „Release, Mobility & Control“, która pozytywnie przeszła praktyczne próby, przyczyniając się do poprawy wyników i osiągnięć sportowych. Efekt taki możliwy jest nie tylko dzięki adekwatnej diagnostyce i terapii osteopatycznej (np. odnalezieniu kluczowej dysfunkcji i uwolnieniu jej za pomocą technik manualnych), lecz również w wyniku indywidualnie dostosowanej formy treningu umożliwiającej osiągnięcie i utrzymanie stabilności oraz mobilności. Specyficzny trening jest częścią terapii osteopatycznej i zgodnie z naszym doświadczeniem zwiększa zaangażowanie (compliance) sportowca w proces terapeutyczny.

 

Autor: Jan Canjé (BA nauk o sporcie., HP, osteopata) – wykładowca medycyny sportowej i osteopatii sportowej w OSD.

*) Johannes Fetzer jest magistrem osteopatii (MSc Ost.), fizjoterapeutą i heilpraktikerem. Wykłada medycynę sportową i osteopatię sportową w OSD.

 

Zalecana literatura:

  1. Engelhardt, M. (2016) (Hrsg.) Sportverletzungen: Diagnose, Management und Begleitmaßnahmen. 3. Auflage, München: Urban & Fischer Verlag
  2. Myers, T. (2015) Anatomy Trains: Myofasziale Leitbahnen. 3. Auflage, München: Urban & Fischer Verlag
  3. Weineck, J. (2010) Optimales Training. 16. Auflage, Balingen: Spitta Verlag
No Comments

Leave a Comment